
Bij de buurt- en ruilprojecten is wederkerigheid een belangrijk instrument. Praktische hulp, zoals tuinonderhoud en boodschappen staan centraal bij deze projecten. Erik Boele en John van Oord proberen vanuit een eigen invalshoek zorgruil te verbinden met buurt-en ruilprojecten. Beide zijn pioniers en geïnspireerd door reizen naar de Duitse Seniorengenossenschaften waar zorg een duidelijke rol speelt.
Wederkerigheid is onderdeel van de visie op informele zorg die Erik Boele-de Zeeuw heeft ontwikkeld. Hij kende het systeem van LETS in Den Haag: lokale ruilhandel van goederen en diensten tegen betaling van zelf gecreëerde valuta. Als projectmanager bij een vrijwilligerscentrale zag hij hoe groot de vraag naar vrijwilligers was, met name in de hoek van zorg en welzijn. Boele, nu ontwikkelaar van maatschappelijke projecten, werkte een systeem uit dat aan de behoefte aan vrijwilligers tegemoet kan komen, namelijk dat van zorgruil. Zo'n systeem bestaat al in andere landen, zoals in Japan (de Fureai Kippu).
De kern van zorgruil is: je doet iets voor een ander en krijgt daarvoor een vergoeding in uren die overdraagbaar zijn. Het tegoed van deze uren (die je kunt sparen) kun je inzetten voor jezelf, maar ook, en dat is nieuw: voor iemand anders, die vele kilometers verderop kan wonen. Het mes snijdt dus aan twee kanten: je helpt iemand in je eigen buurt én verleent als het ware mantelzorg op afstand.
Boele ziet in Nederland een toekomst voor zorgruil. Er is een beweging van mensen aan het ontstaan die behoefte heeft aan een sterkere sociale samenhang in de eigen omgeving. Dit, gecombineerd met de bedoelingen van de Wmo, de ontwikkelingen van sociale netwerken op internet en de mogelijkheden van dit medium voor het samenbrengen van vraag en aanbod, maakt volgens hem dat de tijd rijp is.
Vanuit zorgruil ligt er een directe relatie met het concept van Choose2live dat John van den Oord van Stichting MEER propageert. In dit concept geven mensen met en zonder beperking vorm aan hun persoonlijke voorkeur van wonen en leven. Daarbij wordt gebruik gemaakt van burenhulp, minimale professionele ondersteuning en domotica. Die burenhulp heeft de vorm van zorgruil. Een integraal team op het gebied van zorg en welzijn ondersteunt alle bewoners. Op deze manier sluit Choose2live aan bij de kern van de Wmo: burgers wachten niet lijdzaam af tot de overheid iets regelt, maar pakken zelf de regie.
01-06-2009