Publicatie 'Healing environment' STAGG

Publicatie: Healing Environment, anders bouwen voor betere zorg

Het doel van deze STAGG-publicatie is het ongrijpbare concept healing environment in een context plaatsen. Dit doen de auteurs door een terugblik in de tijd, interviews, een wetenschappelijk artikel en veel ruimte voor architecten. Architecten presenteren op uiteenlopende manieren ontwerpstudies waarin zij hun idee van healing environment tonen. Het resultaat is een inspirerend boek vol overwegingen en voorbeelden voor zowel de cure als de care.

'Was het nou werkelijk zo moeilijk om het anders te doen?'

Het boek opent met een terugblik op de rol van het gebouw in de zorg. Het hoofdstuk laat zien dat het niet nieuw is om na te denken over gebouw en welbevinden. Een man schreef bijvoorbeeld na zijn ziekenhuiservaring in 1948: Was het nou werkelijk zo moeilijk om het anders te doen? Natuurlijk niet, er was alleen niemand die daaraan dacht. En uit naam van alle zieken zou ik willen vragen: Maak de ramen tot op de grond. Maak werkelijk effen wanden. Zorg dat het bed verplaatsbaar is in de ruimte.

Healing environment is: de hele mens centraal stellen

In het boek blijkt op verschillende plekken hoe architecten en opdrachtgevers tegemoet kunnen komen aan de hele mens. Het hele gebouw speelt een rol op alle zintuigen. Het boek geeft een voorbeeld van een healing programma van eisen waarin alle zintuigen in het gebouwontwerp doordacht worden. Ook bij het voorbeeld van een Afrikaans ziekenhuis wordt uitgewerkt hoe de mens centraal staat. Het gaat om de fysieke mens, de sociaal culturele mens, de mentale mens en de spirituele mens.

Healing environment is ook: vraaggestuurde zorg in een verpleeghuis

Een mooi voorbeeld van een healing environment dat beschreven wordt is het verpleeghuis La Valance in Maastricht. Bij het ontwerp was het voorkomen van een institutionele sfeer het belangrijkste motief. Maar ook in de manier van zorgverlenen is geprobeerd te veranderen naar meer vraaggestuude zorg. Het blijkt nog niet zo eenvoudig te schakelen naar een manier van werken waarbij voorop staat wat een bewoner nog allemaal kan, in plaats van zorg te bieden die men misschien niet wil. Vaak trekken bewoners zich s middags terug op hun eigen kamer. De verzorgenden hadden hier aanvankelijk moeite mee; zij waren gewend leuke dingen voor de bewoners te organiseren, die ze dan samen konden doen. Dat maakt duidelijk dat het niet eenvoudig is om over te stappen naar een meer vraaggestuurde zorg.

De volle breedte presenteren in één boek

Het boek uit 2009 probeert de volle breedte van de zorg en het ontwerp recht te doen. Van ziekenhuizen tot verpleeghuizen, hospices en wachtkamers. En van wetenschap, programma van eisen, ontwerpstudies, interviews en uitgevoerde voorbeelden. Het boek geeft hierdoor een zee aan informatie. Informatie die niet direct aansluit bij iedere organisatie of architect. Toch kan de veelzijdigheid en levendigheid goed dienen als bron van inspiratie in het werken naar een omgeving voor betere zorg.

Meer informatie

01-07-2010