Pavia te Zeist. Foto: www.pavia.nl

8 miljoen voor herbestemming karakteristiek erfgoed in krachtwijken

In de nota 'Een Cultuur van Ontwerpen' van het ministerie OC&W werd in september 2008 al aangekondigd dat er een stimuleringssubsidie zou komen voor herbestemming van waardevol karakteristiek erfgoed in krachtwijken. De uitgewerkte regeling is op 22 april 2009 gepubliceerd. Er komen twee tranches waarvan de inschrijving voor de eerste tranche al op 1 juni 2009 sluit. Voor snelle reageerders is per project tussen de 50.000 en 200.000 euro subsidie te verkrijgen.

Haast geboden

In overleg met de gemeenten is ervoor gekozen om de regeling met zo min mogelijk administratieve rompslomp uit te voeren. De eerste tranche wordt via de najaarscirculaire van het gemeentefonds in september uitgekeerd. Dat betekent dat er haast geboden is want gemeenten moeten voorstellen uiterlijk 1 juni 2009 indienen bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Aangezien het totale budget in twee tranches wordt uitgegeven en de eerste tranche 5 miljoen groot is, zal er in de eerste tranche naar verwachting weinig of geen overschrijving zijn. Wie dus een vergevorderd plan klaar heeft liggen doet er goed aan snel te handelen en via de gemeente een beroep op de regeling te doen. De projecten die de indieningstermijn van 1 juni niet halen, kunnen voor de tweede tranche gaan die in september 2010 zal worden uitgekeerd.

Ook voor openbare ruimte

De criteria zijn met name interessant voor gebouwen die bijvoorbeeld een herbestemming voor zorg of wonen krijgen. Het innovatieve karakter en het maatschappelijke effect van het project is een belangrijk beoordelingscriterium. Overigens hoeft het niet perse te gaan om de herontwikkeling van een gebouw, ook de openbare ruimte komt in aanmerking voor subsidie als het gaat om bevordering van esthetische, publieke of structurerende functie voor de wijk.
Aangezien karakteristieke gebouwen als kerken nogal eens aan een plein liggen biedt de regeling dus uitgelezen kansen om ook het plein of park weer een belangrijke functie voor de wijk te geven.

Zorg in oude gebouwen

Op de Project!mpulsbijeenkomsten van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg was er uitgebreid aandacht voor dit onderwerp. De presentatie Herbestemming van oude gebouwen voor wonen en zorg liet zien hoe een gebouw zijn historische functie als landmark in een wijk kan behouden en toch een nieuwe inhoudelijke functie kan krijgen voor bewoners of gebruikers met een zorgvraag. Door de grootte van dergelijke gebouwen komen er vaak meerdere gebruikers in bijeen, waardoor de gedachte van vermaatschappelijking van zorg langs deze weg daadwerkelijk vorm krijgt. De kleine concessies die men soms moet doen aan de functionaliteit worden meestal ruim gecompenseerd door de unieke sfeer en beleving van het wonen en werken in zo'n monumentaal gebouw. Om de kosten van zo'n project beheersbaar te houden, is het zaak te zoeken naar die functies die goed in het gebouw te combineren zijn.

Rapport

Sprekende voorbeelden zijn in een onderzoek in opdracht van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg door Architectuur Lokaal samen met RIGO Research en Advies onderzocht. De Nieuwe Energie in Leiden, de Daniël in Nijmegen en de Oliemolen in Delft laten met nog zeven andere projecten zien dat de weg naar succes bij herbestemming niet altijd gemakkelijk is, maar dat het resultaat een duidelijke maatschappelijke meerwaarde biedt.

Meer informatie

12-05-2009