Oliemolen te Delft. Foto Jos Sikkink en Staedion.

Historische panden voor wonen en zorg

Wat zijn de lessen die geleerd kunnen worden uit het onderzoek naar herbestemmen van bestaande historische panden tot projecten voor wonen en zorg? In dit artikel gaan we kort in op de conclusie uit het onderzoek 'Van oude gebouwen en nieuwe functies' van architectuur Lokaal en RIGO Research en Advies. De uitgebreide rapportage vindt u via de links. 

Tot dusver is het aantal gerealiseerde projecten kleiner dan verwacht. De uitkomst van projecten is positief. Zorgaanbieders plaatsen hun kleinschalige combinaties van wonen en zorg graag letterlijk midden in de samenleving. Toch is een centrumlocatie niet in alle gevallen gewenst, want de vraag is gevarieerd. 

Het initiatief

Een hoofdrol is meestel weggelegd voor woningcorporaties en meestal werken gemeente en corporatie samen. Voor beide partners komen leegstaande gebouwen binnen woonbuurten en stadscentra in aanmerking voor 'wonen met zorg'. Dat sluit bovendien aan op de vraag van zorgorganisaties en hun cliënten. Het is echter niet altijd gemakkelijk om ook de omwonenden voor het initiatief te winnen.

De rolverdeling

Voor de herbestemming van een pand worden passende gebruikers gezocht en van hun kant zoeken zorgaanbieders geschikte locaties. In de onderzochte voorbeelden hebben beide partijen elkaar gevonden. Maar: zorgaanbieders zijn niet altijd nauw betrokken bij de planvorming, laat staan de toekomstige bewoners. Het risico is dan dat beslissingen worden genomen die onvoldoende rekening houden met het uiteindelijke gebruik. Gemeente en initiatiefnemers trekken bij het initiatief vaak samen op om een pand te behouden. In een latere fase wordt de relatie lastiger, omdat de gemeente dan eisen gaat stellen aan de bouwplannen.

Voor- en nadelen van herbestemming

Herbestemmen kost meer dan nieuwbouw, zo niet in geld, dan toch in tijd en inzet.
De winst zit deels in de impuls voor de omgeving. En verder: als alle voorbereidingen achter de rug zijn wonen mensen die zorg nodig hebben op mooie plekken en in mooie gebouwen. Dat mag best inspanning kosten.

Hoe kan het beter?

De kans op succes is groter als de tijd wordt genomen voor een gedegen vooronderzoek. Ook moet er ruimte zijn voor een vroegtijdige inbreng van huurders en eindgebruikers.

Meer informatie

01-03-2009