Het Wereldgesprek: gesprek dat nooit stopt
Over het het congres Het Wereldgesprek raakten de 200 deelnemers niet uitgesproken! De interessante bezoeken aan negen interculturele Haagse projecten, de inspirerende inleidingen en het levendige debat gaven genoeg stof tot praten.
Bonte mix
Het congres werd op 30 oktober 2008 georganiseerd door de Stichting Zorgcentra Escamp te Den Haag en het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. De deelnemers vormden net zo'n kleurrijk geheel als het onderwerp doet vermoeden. Een bonte mix van directies, bestuurders, beleidsmedewerkers van zorgorganisaties, woningcorporaties, welzijnsorganisaties, ouderen- en migrantenorganisaties, en overheden ontmoetten elkaar, en wisselden ervaringen en kennis uit. Het bezoeken van concrete projecten zorgde ervoor dat deelnemers direct met elkaar in gesprek raakten.
Met vallen en opstaan
De warming-up werd verzorgd door Bert van Alphen, wethouder Welzijn, Volksgezondheid en Emancipatie van Den Haag. Hij gaf de deelnemers mee om gedurende de congresdag oudere migranten zelf in het achterhoofd te houden met hun wensen en vragen en kracht. Daarna vertrokken de deelnemers met bussen naar verschillende interculturele projecten in Den Haag. In deze stad zijn zorgorganisaties, maar ook woningcorporaties en welzijnsorganisaties al jaren actief bezig met interculturalisatie. Dankzij een welwillende en daadkrachtige gemeente is er veel mogelijk in Den Haag.
Gastvrij
Overal wacht de deelnemers een gastvrij en open onthaal. En op elke plek geldt dat gedreven medewerkers met vallen en opstaan het project succesvol hebben gemaakt. Zo bleek het huisbezoek aan Hindoestaanse ouderen geïnitieerd door het CoornhertCentrum in samenwerking met de Hindoe-ouderenbond in het begin minder geslaagd doordat er te direct gevraagd werd naar allerlei zaken. En in de Schildershoek werd een wijze les geleerd toen bij het organiseren van een Hindoestaanse viering nét even een verkeerde stroming binnen het geloof werd belicht.
Luisteren en begrip tonen
Door goed te praten en te luisteren, te kijken, en begrip te tonen is er van de lessen geleerd. Iedere dag leren de medewerkers weer bij! Maar ook de bewoners leren. Niet alle bewoners van de Antilliaanse woongroep Nos Aquamarino konden de feesten van hun oudere medebewoners waarderen. HaagWonen scherpte in nauw overleg met de bewoners de huisregels wat aan. En de bewoners van de Indische leefstijlgroep in Waterhof geven de medewerkers iedere dag nieuwe Indische woordjes mee.
Negen locaties, negen keer inspireren
Congresdeelnemers konden kennismaken met woonzorgcentrum WZH Waterhof (leefstijlgerichte zorg), multicultureel verpleeghuis De Schildershoek en de Antilliaanse woongroep Nos Aquamarino, Vader-Moedercentrum Zuidwest voor ontwikkeling, educatie, emancipatie en integratie, de Hindoestaanse soos in het CoornhertCentrum en Hindoestaans diabetescentrum in Jonker Frans.
Maar ook met de Dagvoorziening voor Surinaamse en Turkse ouderen WZH Transvaal, multiculturele welzijnsvoorziening Moedercentrum Rumoer en woongroep Dar Es Salaam voor Marokkaanse ouderen. Bovenstaande projecten zijn goede voorbeelden van optimale samenwerking tussen zorg- en welzijnsinstellingen, woningcorporaties, migrantenorganisaties én allochtone burgers.
Respect en vertrouwen
'Het Wereldgesprek' bood na de tour ook tijd voor verdieping. Funda Müdje, cabaretière, leidde ons door de middag heen op humoristische en professionele wijze. Freddy May (Netwerk Organisatie Oudere Migranten) gaf de deelnemers een figuurlijke blikopener mee door hen te adviseren hoe zij oudere migranten kunnen bereiken. Het is volgens May belangrijk in gesprek te gaan met de achterban van oudere migrantenorganisaties en met sleutelfiguren. "Betrek oudere migranten vanaf het begin van de plannen bij het proces", adviseerde May. "Laat zien dat ze gelijkwaardig zijn en sta open voor hun wensen en behoefte. Wees transparant in wat reëel mogelijk is. Respect en vertrouwen zijn sleutelwoorden om doelen te bereiken. Durf te vragen wat u niet weet."
Bekijk de presentatie van Freddy May (pdf, 64 kB) »
Interculturalisatie gaat niet vanzelf
Jan Booij, directeur Jan Booij Advies, adviseur voor interculturalisatie- en managementvraagstukken, plaatste interculturalisatie in historisch perspectief. "Diversiteit is van alle plekken en van alle tijden", zo begon Jan met zijn schets van interculturalisatie. De essentie is dus eigenlijk niet veranderd, want geen mens is hetzelfde. Maar de complexiteit wel, vanwege een grotere spanwijdte binnen de diversiteit. Het onderwerp interculturalisatie staat al 20 jaar op de agenda.
De laatste twee jaar lijkt het onderwerp meer aandacht te krijgen. "Het is in the air", aldus Booij. Daarbij waarschuwt hij dat het van belang is om nu door te pakken en het onderwerp daadkrachtig op de agenda te zetten én te houden. "Interculturalisatie gaat niet vanzelf. Het is niet alleen een verantwoordelijkheid van zorgaanbieders, maar ook van corporaties, gemeenten, welzijnsorganisaties, de landelijke overheid, patiënten-consumentenorganisaties, ouderenorganisaties, zelforganisaties, het CIZ, IGZ en keurmerken. Als organisatie moet je ook zelf een interculturalisatietraject doorlopen, oftewel midden in de samenleving gaan staan. Anders weet je niet wat je stuurt."
Bekijk de presentatie van Jan Booij (flash) »
Sluitstuk van integratie
Vincent Smit, lector Grootstedelijke Ontwikkeling Hogeschool Den Haag, gaf zijn visie op kleurrijk wonen, zorg en welzijn in de wijk. Smit gaf ons mee dat we meer ontspannen met interculturalisatie moeten omgaan en niet zo krampachtig. Het is een normale vraag. Hij beschouwt intercultureel bouwen en wonen als het sluitstuk van integratie. "Want het op eigen kracht kunnen formuleren van de eigen vraag is toch het toppunt van emancipatie en integratie?", stelt Smit.
Aan de woningcorporaties gaf Smit de tip mee om binnen de bestaande woningvoorraad voor oplossingen te zoeken om aan de (woon)wensen van oudere migranten te voldoen. Dit in samenspraak met oudere migranten zelf. Traplift plaatsen, kleine aanpassingen aanbrengen, zodat ouderen in hun eigen huis kunnen blijven wonen.
Bekijk de presentatie van Vincent Smit (flash) »
Gewoon dóen
In het slotdebat onder leiding van Funda Müdje met Joost Happel (CoornhertCentrum, bestuurslid Stichting Zorgcentra Escamp), Bob Meerstadt (gemeente Den Haag), Maarten Koppert (Zorgcombinatie Zwolle), Freddy May (NOOM) en de zaal kwam het onderwerp van personeelstekort aan de orde. ActiZ is actief bezig met het project Interculturalisatie van de zorg waarbij gerichte projecten lopen rond arbeid.
Op 12 november 2008 kwamen twee DVDs uit: Leren in de zorg en Werken in de zorg. Het doel van dit beeldmateriaal is om nieuwe Nederlandse - en in het bijzonder Turkse en Marokkaanse - jongeren en herintredende vrouwen te motiveren voor werken en/of leren in de zorgsector en de veelal negatieve beeldvorming onder deze groepen over de zorgsector positief te beïnvloeden.
Verder kwam er een knelpunt naar voren rond oudere migranten die in een AWBZ-instelling wonen en langer op vakantie willen gaan. Officieel mogen ouderen maar zeven dagen op vakantie, maar zorgorganisaties gaan hier vooralsnog flexibel mee om.
De panelleden en de zaal waren het met elkaar eens: Interculturalisatie? Je moet het gewoon dóen. Over het onderwerp raakten de sprekers en deelnemers niet uitgepraat. Een echt Wereldgesprek dus.
Meer informatie
13-11-2008
