
Op 1 juli 2009 presenteerde de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling zijn advies 'De wijk nemen' aan staatssecretaris Jet Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Verwachtingenmanagement is cruciaal voor het slagen van wijkgericht werken. Een realistisch perspectief op wijkgericht werken maakt het mogelijk om te schakelen tussen schaalniveaus en continu te zoeken naar de juiste aanpak van maatschappelijke problemen.
Uit de analyses in het rapport komt een gemengd en genuanceerd beeld naar voren, voornamelijk afhankelijk van het type bewoner, maatschappelijk probleem en professional. Sommige bewoners hebben weinig binding met de wijk. Sommige problemen mogen zich dan wel concentreren binnen bepaalde wijken, maar de oplossingen liggen niet persé op wijkniveau, al kunnen wijkgerichte maatregelen wel positieve neveneffecten hebben. Professionals ervaren weliswaar de wijk steeds meer als geschikt werkterrein, maar hun relatie met de wijk is zeker niet automatisch succesvol. Een wijkgerichte oriëntatie stelt hoge eisen aan hun professionaliteit, aan de inrichting van hun organisaties en aan de verschillende controle- en verantwoordingsstructuren.
Om het wijkgericht werken beter te benutten, aldus de boodschap van dit advies, is het van belang om de wijkschaal niet aan professionals en bewoners dwingend op te leggen. Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar dat is het in de huidige context van wijkgericht werken met zijn eigen wijkjargon en zijn inhoudelijke, meetbare doelstellingen op wijkniveau en de daarmee samenhangende hoge verwachtingen zeker niet. Professionals zullen enerzijds de wijk als vindplaats voor problemen kunnen benutten, maar anderzijds zullen zij vaak ook de wijk moeten laten voor wat het is en verbindingen met professionals, bewoners en overheden elders moeten leggen. Een te strak wijkkeurslijf belemmert dat (andere) beloftevolle initiatieven van onderop tot ontwikkeling komen.
Er bestaat geen gedetailleerd afwegingenkader aan de hand waarvan bestuurders en professionals kunnen bepalen wat ze wel en wat ze niet op wijkniveau kunnen aanpakken. Een dergelijk handboek zou geen recht doen aan de complexe diversiteit en onvoorspelbaarheid van zowel de maatschappelijke problemen als de wijze waarop bewoners en professionals zich tot die problemen verhouden.
Ook eerdere artikelen op de website van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg laten een grote diversiteit zien in projecten, waarbij de schaal soms het buurtniveau is, dan weer een wijk maar soms ook een stad of regio.
06-07-2009