Zorgcamera, een vorm van domotica. Foto: Pleyade.

Domotica geen alternatief voor dwangmiddelen in verpleeghuis

Domotica zijn eerder een welkome aanvulling op dan een echt alternatief voor fixatiemiddelen. Dat blijkt uit onderzoek van het Nivel en Emgo+. Slimme technologie, zoals camera’s, GPS of infraroodsensoren, sluiten het gevaar niet uit. Ze signaleren het alleen.

Ouderen in verpleeghuizen worden soms gefixeerd, bijvoorbeeld met onrustbanden of bedhekken. Veelgenoemde reden daarvoor is "voorkomen dat zij gaan dwalen of uit bed vallen". Steeds meer verpleeghuizen proberen het gebruik van deze dwangmiddelen te verminderen. Om te weten of domotica - zoals camera's, chips in kleding en GPS-dwaaldetectie - een alternatief zijn voor vrijheidsbeperkende maatregelen, bekeken de onderzoekers zeven verpleeghuizen.

Dwalen

Met domotica kunnen verzorgenden de bewoners in de gaten houden. Het geeft hen een veilig gevoel dat zij zicht hebben op potentieel gevaarlijke situaties, zo blijkt uit het onderzoek. Maar voor de meest gevaarlijke situaties zijn domotica geen bevredigend alternatief, aldus het onderzoek. Het bezwaar is dat je met technologie het vallen en dwalen niet voorkomt, maar hooguit signaleert.

Domotica niet bedoeld voor gedragsproblemen

Uit onderzoek blijkt dat het gebrek aan toezicht voor veel verzorgenden aanleiding is om iemand in een diepe stoel te plaatsen of om een tafelsteun aan te brengen. Volgens de onderzoekers bestaan daarvoor geen gemakkelijke alternatieven. De meeste domotica zijn niet bedoeld voor het omgaan met moeilijk te hanteren gedragsproblemen van de bewoners.

Domotica niet in plaats van fixatiemiddelen

Domotica komen dus maar gedeeltelijk in de plaats van fixatiemiddelen. Zo blijkt dat in verpleeghuizen met veel domotica minder fysieke vrijheidsbeperkende maatregelen worden toegepast dan in huizen die weinig gebruik maken van slimme technologie. Chips en sensoren zouden in gesloten afdelingen wel voor meer bewegingsvrijheid kunnen zorgen, stellen de onderzoekers.

Niet beperken tot aanprijzen domotica

Het anti-fixatiebeleid moet zich niet beperken tot het aanprijzen van elektronische toepassingen die net zo veilig als fixeren zouden zijn, zo luidt de conclusie. Naasten, verzorgenden en artsen moeten de kans op ongelukken als gevolg van het terugdringen van dwangmiddelen voor hun rekening durven nemen. Ze moeten nadenken over onder welke voorwaarden ze dat durven, aldus de onderzoekers.

Bron: Zorg en Welzijn

14-12-2010